Sao sáng nhất trong thiên hà của chúng ta có thể nổ thành siêu sao bất cứ lúc nào, nhưng đó không phải là Betelgeuse

WOH G64 – ví dụ “sống” của tiến hóa trước tử vong của siêu khổng lồ

Trong Mây Magellanic Lớn, vệ tinh của Vũ trụ Dải Ngân Hà cách khoảng 160 000 năm ánh sáng, có một trong những ngôi sao sáng và bất thường nhất – WOH G64. Kể từ khi phát hiện vào cuối thế kỷ XX, các nhà khoa học nhận thấy nó khác biệt so với các siêu khổng lồ đỏ thông thường không chỉ về kích thước mà còn vì những thay đổi nhanh chóng có thể cho thấy một vụ nổ sắp tới.

Thông tin chính
Tham sốGiá trịĐộ lớn vượt quá 1 500 lần bán kính Mặt TrờiÁnh sáng hàng trăm nghìn lần ánh sáng mặt trờiTuổi hơn 5 triệu năm (rất trẻ cho một ngôi sao)Loại siêu khổng lồ đỏ với lớp vỏ bụi dày đặc làm giảm mạnh ánh sáng nhìn thấy

Thay đổi quan sát
* 2013–2014:
* Ngôi sao đã tắt sáng.
* Nhiệt độ bề mặt tăng hơn 1 000 °C, và phổ trở nên vàng.

Các nhà khoa học cho rằng đây là chuyển tiếp từ giai đoạn siêu khổng lồ đỏ sang pha hiếm của siêu khổng lồ vàng. Quá trình này đi kèm với mất mát khối lượng mạnh mẽ của các lớp ngoài – có thể do rung động nội tại hoặc tương tác với người bạn trong hệ thống đôi.

Quan sát mới năm 2024
Sử dụng interferometer VLTI (Telescope Lớn Rất) ở Chile, lần đầu tiên đã thu được hình ảnh chi tiết của WOH G64 bên ngoài Dải Ngân Hà. Hình ảnh xác nhận:
* Sự rò rỉ vật chất mạnh.
* Định dạng vỏ bụi không chuẩn.

Thông tin này củng cố giả thuyết về giai đoạn bất ổn và ngắn hạn của siêu khổng lồ vàng, thường đi trước sự sụp đổ hạt nhân và vụ nổ siêu sao loại II.

Tại sao điều này quan trọng
* Quan sát thực tế tiến hóa: WOH G64 là một trường hợp hiếm khi có thể theo dõi những thay đổi nhanh trong “thời gian sống”.
* Dự đoán vụ nổ tương lai: Thời hạn chính xác chưa rõ (có thể hàng thập kỷ, thế kỷ hoặc thiên niên kỷ), nhưng các dấu hiệu hiện tại cho thấy giai đoạn cuối sắp tới.
* Triển vọng khoa học: Nếu siêu sao xảy ra trong thời gian gần, nó sẽ trở thành sự kiện thiên văn sáng nhất trong ngôi sao láng giềng và cho phép nghiên cứu cơ chế mất mát khối lượng của các ngôi sao khổng lồ.

Các quan sát tiếp tục với kính quang mặt đất và không gian để ghi lại những thay đổi tiếp theo về độ sáng và phổ. Trường hợp WOH G64 nhấn mạnh tính động của giai đoạn cuối đời của những ngôi sao khổng lồ nhất trong vũ trụ.