Tàu thăm dò Curiosity của NASA đã phát hiện ra một “mạng lưới” bất thường trên bề mặt đất sao Hỏa, mà trước đây chỉ được ghi nhận qua các ảnh vệ tinh từ trái đất.

Curiosity — nghiên cứu “mạng nhện” trên sao Hỏa

Máy bay NASA Curiosity đã gần sáu tháng nghiên cứu một phần kỳ lạ của núi Elysium (không chính thức gọi là Mount Sharp) trong vĩ thạch Gale. Trên bề mặt có những cấu trúc “boxwork”: các dãy thấp 1–2 m, giữa chúng là những vực cát. Từ quỹ đạo nhìn vào, chúng giống như một mạng nhện khổng lồ trải dài hàng km.

Những gì ảnh hưởng bởi hình ảnh
Ngày 26 tháng 9 năm 2025, Curiosity đã tạo ra một panorama chi tiết của địa hình. Khi xem kỹ hơn, lớp đá được chia thành nhiều “mấu” nhỏ có kích thước giống hạt đậu. Từ xa, đặc biệt là từ quỹ đạo vệ tinh, chúng trông như một mạng nhện mà các nhà khoa học giải thích bằng các vết nứt và khoáng chất của chúng.

Cách hình thành dãy
* Trong thời cổ đại, qua những khe lớn trong đá nguyên thủy, nước ngầm đã thấm vào.
* Những dòng nước này để lại đất sét và cacbonat, kết tinh quanh các khe và tạo ra những dãy cứng chắc.
* Các vùng ít được củng cố hơn theo thời gian bị gió thổi bay, hình thành các vực.
* Các đường tối xuyên qua dãy là các vết nứt trung tâm có hàm lượng khoáng chất cao nhất.

Như vậy, giả thuyết đã được đề xuất vào năm 2014 dựa trên ảnh vệ tinh đã được xác nhận bởi nghiên cứu tại mặt đất của Curiosity. Công việc hiện trường của máy bay đã bổ sung bức tranh và mang lại những chi tiết còn thiếu.

Các phát hiện mới
* Trên dãy và trong các vực, đã tìm thấy các mấu nở rộ, không luôn liên quan đến các vết nứt trung tâm, điều này có thể cho thấy những giai đoạn thấm nước sau hơn.
* Phân tích X‑ray cho thấy sự phân bố riêng biệt của khoáng chất: đất sét chiếm ưu thế trên dãy, cacbonat – trong vực.
* Curiosity đã lấy ba mẫu đất từ các phần khác nhau của địa hình (từ đỉnh dãy, từ đá nguyên thủy trong vực và từ vùng chuyển tiếp) và một mẫu nữa cho “điều hoà ướt” nhằm phát hiện hợp chất hữu cơ.

Điều này có nghĩa là
Sự tồn tại của cấu trúc lỗ rỗng liên quan đến lưu thông nước cổ đại chỉ ra rằng mức độ nước ngầm trên sao Hỏa trong quá khứ đã cao hơn nhiều so với dự đoán. Điều đó có nghĩa là các thời kỳ ẩm ướt kéo dài lâu hơn, và điều kiện có thể thích hợp cho sự sống vi sinh được duy trì trong thời gian dài.

Quan sát của Curiosity tiếp tục viết lại lịch sử khí hậu sao Hỏa: từ những giai đoạn nước hoạt động mạnh đến quá trình dần chuyển thành sa mạc lạnh hiện đại.